Memori UKM

Tuesday, 16 June 2026

Sambutan Hari Arkib Antarabangsa & Hari Pustakawan Malaysia 2026: Memusakakan Naskhah Menghidupkan Sejarah

BANGI, 10 Jun 2026 – Perpustakaan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) telah berjaya menganjurkan Sambutan Hari Arkib Antarabangsa Peringkat Perpustakaan UKM dan Hari Pustakawan Malaysia 2026 yang bertemakan “Memusakakan Naskhah, Menghidupkan Sejarah”. Program yang berlangsung di Perpustakaan Tun Seri Lanang ini menghimpunkan kira-kira 120 orang warga perpustakaan dan universiti bagi meraikan kepentingan pemeliharaan khazanah ilmu, sejarah institusi serta profesion kepustakawanan.

Majlis telah dirasmikan oleh Ketua Pustakawan UKM, Encik Hazmir Haji Zainal. Dalam ucapannya, beliau menekankan kepentingan usaha pendigitalan dan pemuliharaan bahan sebagai medium untuk memastikan sejarah dan warisan institusi terus lestari serta dapat diakses oleh generasi akan datang. Beliau turut merakamkan penghargaan kepada seluruh warga perpustakaan atas komitmen mereka dalam memperkasa agenda pemeliharaan memori institusi melalui pelbagai inisiatif yang dilaksanakan.

Antara segmen utama yang mendapat perhatian ialah slot Wawancara Tokoh: Memori dan Kenangan UKM Kampus Sabah yang menampilkan Tuan Haji Abd. Razak Hussin dan Dr. Kaswandi Md. Ambia sebagai panel. Sesi tersebut membawa hadirin mengimbau sejarah penubuhan UKM Kampus Sabah yang diwujudkan bagi memenuhi keperluan pendidikan tinggi di negeri itu, di samping berkongsi pengalaman serta kenangan sepanjang berkhidmat dan menuntut di kampus berkenaan.

Melalui perkongsian yang sarat dengan nostalgia, para panel turut menceritakan suasana pembelajaran yang unik serta hubungan erat antara pensyarah dan pelajar yang menjadi antara kekuatan utama UKM Kampus Sabah pada ketika itu. Mereka juga menyuarakan harapan agar baki tanah seluas empat ekar di bekas tapak kampus tersebut dapat dimanfaatkan oleh universiti melalui penubuhan pusat atau institut penyelidikan bagi meneruskan legasi UKM di Sabah.

Sambutan yang amat menggalakkan terhadap sesi wawancara ini turut mencetuskan cadangan agar satu sesi lanjutan diadakan pada masa hadapan bagi mengetengahkan perspektif dan pengalaman bekas pelajar UKM Kampus Sabah.

Bagi memberi pendedahan praktikal kepada pengunjung, penganjur turut mengadakan slot “Dr. Buku: Rawat & Pulihara”. Program ini menampilkan pembantu pemuliharaan yang mempunyai kepakaran dalam bidang pemeliharaan dan pemuliharaan bahan perpustakaan. Melalui demonstrasi secara langsung, para peserta didedahkan kepada teknik penjilidan, pembaikan tisu, pembersihan bahan, pendigitalan serta penyelenggaraan bahan media seperti mikrofilem dan pita VHS.

Sesi tersebut mendapat sambutan yang amat memberangsangkan bukan sahaja daripada warga UKM, malah turut menarik penyertaan kakitangan perpustakaan institusi lain seperti Perpustakaan Al-Hikmah, Perpustakaan Jeneral Tun Ibrahim dan Perpustakaan Universiti Sains Islam Malaysia yang hadir bagi menimba ilmu serta berkongsi pengalaman dalam bidang pemuliharaan bahan.

Acara kemuncak program ialah Telaah Memoir Pustakawan: Kisah Orang Pustaka 2.0 yang menampilkan Datin Nor Azzah Momin dan Dr. Mazni Md. Yusof sebagai panel. Sesi ini turut diserikan dengan Slot Istimewa: Sesi Buku Bersambut bersama Netizen Buku yang memberi ruang kepada warga perpustakaan berkongsi ulasan dan pengalaman pembacaan mereka.

Antara perkongsian yang paling menyentuh hati ialah pengalaman peribadi Dr. Mazni Md. Yusof dalam menghadapi cabaran kesihatan sepanjang kerjaya beliau. Kisah ketabahan dan semangat yang dikongsikan telah memberi inspirasi serta motivasi kepada para hadirin.

Sepanjang program berlangsung, para pengunjung turut berpeluang melawat pameran “Yang Terawal di UKM dan Kenangan Kampus Sabah”. Pameran tersebut mengetengahkan pelbagai artifak bersejarah termasuk peralatan pejabat klasik seperti telefon dan mesin perakam waktu, jubah akademik, kad kampus serta bahan-bahan yang merakam sejarah perkembangan universiti.

Antara bahan yang paling mencuri perhatian ialah bingkai tandatangan terakhir kakitangan sempena penutupan UKM Kampus Sabah, yang membangkitkan nostalgia dan rasa sebak dalam kalangan pengunjung. Buat julung kalinya juga, Perpustakaan UKM menampilkan Koleksi Peribadi Milik Allahyarhamah Puan Sri Sohair Abdel Moneim Sery, sekali gus memberi peluang kepada warga universiti menelusuri koleksi berharga yang mempunyai nilai sejarah dan intelektual yang tinggi.

Penganjuran program ini bukan sahaja berjaya memeriahkan sambutan Hari Arkib Antarabangsa dan Hari Pustakawan Malaysia 2026, malah menjadi platform penting dalam memperkukuh jaringan kerjasama antara institusi perpustakaan, mempromosikan kepentingan pemeliharaan warisan dokumentari serta menyemai penghargaan terhadap sejarah dan memori institusi dalam kalangan warga universiti.

Oleh : Ruzita Kamis

Penolong Ketua Pustakawan

Tuesday, 19 May 2026

Masjid UKM

Masjid Universiti ini telah dibina di atas tapak seluas dua hektar. Pembinaannya dimulakan pada 16 Mac 1979 dengan kos berjumlah RM 5.1 juta, sebahagian dananya disumbangkan oleh kerajaan Arab Saudi. Pihak kontraktor telah menyerahkan secara rasmi kepada pihak UKM pada hari Rabu 14 April 1982 dan masjid ini mula digunakan pada hari Jumaat 16 April 1982.

Reka bentuk masjid ini diilhamkan oleh Encik Abdullah Bakri, bekas Pengarah Unit Pembangunan, UKM. Bangunan masjid ini juga dikelilingi oleh enam buah menara dan sebuah menara besar setinggi 6,666 sentimeter (simbolik dari 6,666 ayat AI-Quran) hasil cetusan ilham oleh Tun Syed Nasir, bekas Pro-Canselor UKM. Bangunan Masjid tiga tingkat ini mempunyai keluasan 25,713.41 meter persegi (74,500 kaki persegi) dan boleh menampung jemaah seramai 5,000 orang dalam satu masa.

Bangunan masjid ini terdiri dari 3 tingkat iaitu di aras satu mempunyai sebuah dewan solat, pejabat pentadbiran Pusat Islam UKM, tempat wudhu (lelaki dan wanita), tandas (lelaki dan wanita), sebuah bilik mesyuarat, sebuah bilik rehat imam dan bilal, tiga buah bilik seminar serta sebuah bilik pengurusan jenazah. Di aras dua mempunyai dewan solat, sebuah Kutub Khanah dan sebuah bilik tetamu (VIP).

Manakala di aras tiga pula mempunyai dewan solat wanita, bilik studio dan dua tempat wudhu. Persekitaran masjid mempunyai enam buah pondok wakaf, sebuah dapur (termasuk bilik mandi dan tandas), dua buah tempat wudhu di luar bangunan masjid serta terdapat lebih kurang 300 lot tempat letak kereta.

Sumber :

Laporan Pembangunan Fizikal Mesyuarat Jumaat Kedia 1980
Mohd Ali Kamaruddin, 1981 UKM ; Sejarah Penubuhan

Prof. ChM. Dr. Yang Farina Abdul Aziz

Yang Farina Abdul Aziz dilahirkan pada 9 November 1962 di Hospital Besar Kota Bharu, Kelantan. Beliau dibesarkan di Kuala Krai, Kelantan sehingga 1964 apabila bapa beliau seorang guru dipindahkan ke Maktab Perguruan Sultan Idris (MPSI), Tanjong Malim, Perak. Dewan Suluh Budiman menjadi gelanggang untuk beliau bermain dan menyaksikan pementasan ulung Bukan Lalang Ditiup Angin yang meninggalkan kenangan manis yang mendalam dalam dirinya. Alam persekolahan beliau bermula di Methodist English School, Tanjong Malim sehingga Tingkatan 2 sebelum berpindah ke Senior Methodist Girls' School, Kuala Lumpur.

Pada 1979, beliau ditawarkan biasiswa MARA untuk melanjutkan pelajaran A-level di Koleg Aston, Wrexham, Wales, United Kingdom. Beliau memperoleh ijazah Bachelor of Science (Honours) dalam bidang Kimia daripada The University of Manchester pada tahun 1984 sebelum meneruskan pengajian peringkat PhD di The University of Reading pada 1985. Beliau dianugerahkan ijazah PhD tiga tahun kemudian dan melaporkan diri sebagai pensyarah di UKM pada 23 Disember 1988. Yang Farina adalah Juruaudit Persekitaran ISO 14000 bertauliah. Memperoleh Diploma Penterjemahan pada 1992.

Kerjaya Yang Farina bermula dengan lantikan beliau sebagai Pensyarah di Jabatan Kimia pada Januari 1989. Beliau dilantik sebagai Profesor Madya pada 1995 dan seterusnya Profesor pada 2005. Yang Farina turut memberi khidmat sebagai pentadbir bermula dengan Penyelaras Program Teknologi Kimia pada 1998 sehingga Fakulti Sains Fizik dan Gunaan distruktur semula menjadi Fakulti Sains dan Teknologi pada 1999. Sekembali daripada sabatikal kedua beliau pada 2002 Yang Farina dilantik Ketua Bahagian Hubungan Antarabangsa, Pusat Perhubungan Awam dan Antarabangsa (PUSPA). Seterusnya beliau dilantik sebagai Pengarah, PUSPA, UKM bermula pada 2005 sehingga 2007. Yang Farina dilantik sebagai Ketua, Pusat Penyelidikan dan Analisis Air (ALIR) pada 2010.

Bidang kepakaran Yang Farina adalah kimia takorganik. khusus kepada peranan ion logam dalam sistem biologi. Beliau giat memperoleh geran penyelidikan bukan sahaja daripada dana aliran utama seperti MOSTI dan MOHE malah daripada syarikat luar. Penyelidikan beliau dalam bidang kimia tak organik telah diterbitkan dalam lebih 100 makalah meliputi jurnal antarabangsa dan kebangsaan yang sebahagian besar dalam jurnal berimpak. Penglibatan Yang Farina dalam bidang penyelidikan kimia takorganik turut menyaksikan beliau sering diundang sebagai penceramah jemputan. Yang Farina adalah juga pewasit beberapa jurnal dan bermula pada 2009 beliau menjadi pewasit untuk Journal of Applied Organometallic Chemistry, terbitan John Wiley and Sons.

Dalam pertubuhan nasional, Yang Farina menganggotai Jawatankuasa Kesihatan dan Keselamatan Kimia, Institut Kimia Malaysia mulai 1995 hingga 2008 dan amat aktif menganjurkan bengkel keselamatan kimia khususnya di industri dan sekolah. Yang Farina dilantik oleh SIRIM sejak 1995 sehingga 2010 untuk menerbitkan Piawaian Malaysia (Malaysian Standards) berkaitan industri cat dan varnis. Beliau adalah ahli kumpulan yang telah mengasaskan Malaysian Analytical Sciences Society. Di peringkat antarabangsa beliau adalah ahli International Union of Crystallographers. Yang Farina turut bergiat aktif dalam mengetengahkan isu masyarakat melalui penulisan di dalam akhbar, blog dan Facebook serta penampilan dalam temu ramah bersama media siaran. Melalui jaringan sosial Yang Farina dan rakan-rakan sedang berusaha mengintegrasi masyarakat melalui Voices of Peace, Conscience and Reason. Beliau dilantik menjadi Anggota Majlis Pemikir dan Pemandu Persatuan Orang Kota Bharu (POKB). Yang Farina juga adalah Presiden Protem, Methodist English School Alumni, Tanjong Malim (MESA).

Yang Farina juga tidak asing dengan isu pengantarabangsaan pengajian tinggi. Beliau dilantik oleh Menteri Pengajian Tinggi Malaysia untuk mengetuai kumpulan pemikir teras Pengantarabangsaan, Pelan Strategik Pengajian Tinggi Negara Melangkaui Tahun 2020. Sehubungan itu, beliau sering diundang untuk memberi ceramah dan berkongsi pengalaman dalam mempertingkatkan lagi agenda pengantarabangsaan di universiti tempatan. Beliau mengetuai Kumpulan Penyelidikan Penghargaan dan Pengiktirafan Akademia dan terlibat dalam melaksanakan projek tajaan KPT, Establishment of Branch Campus serta juga Kajian Pelajar Antarabangsa Di Malaysia. Yang Farina telah menjayakan projek University Cooperation for Internationalisation (UNCOFIN) biayaan Kesatuan Eropah (EU) yang melibatkan 11 universiti di EU dan ASEAN. Beliau turut meyumbang penulisan bab dalam buku Globalisation and Tertiary Education in the Asia Pacific, The Changing Nature of a Dynamic Market terbitan APRU, PECC dan World Scientific serta juga Globalisation and Internationalisation of Higher Education in Malaysia terbitan Penerbit USM. Yang Farina telah dilantik ke dalam Majlis Institut Kimia Malaysia bermula Mac 2010. Pada Jan 2011 beliau telah dilantik sebagai Associate, Academy of Sciences, Malaysia.

Beliau bukanlah calang-calang pensyarah; selain terkenal dengan rekod pendakian ke puncak Mount Kilimanjaro, beliau juga terus aktif menyumbang dalam dunia akademik dan profesional walaupun telah bersara dari Universiti Kebangsaan Malaysia pada tahun 2022 selepas berkhidmat sejak tahun 1984.

Beliau memegang jawatan Naib Presiden Institut Kimia Malaysia, merupakan Felo Akademi Sains Malaysia, serta pernah dilantik sebagai Ahli Titular Bahagian Kimia Tak Organik International Union of Pure and Applied Chemistry bagi tempoh 1 Januari 2024 dan berakhir pada Disember 2025.

Sumber : Syarahan Perdana Profesor, 2011, Commonwealth Chemistry Congress - Abstract book 2025

Prof. Dato’ Dr. Ibrahim Jantan

Prof. Dato’ Dr. Ibrahim Jantan Dekan Pertama Fakulti Farmasi

Ibrahim bin Jantan dilahirkan di Kampung Air Limau, Masjid Tanah, Melaka pada 1958. Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Rendah Sembawang, Singapura, Sekolah Rendah Masjid Tanah, Sekolah Menengah Masjid Tanah, Sekolah Menengah Sains Johor, Kluang dan Sekolah Tinggi Melaka. Selepas itu dengan tajaan biasiswa Jabatan Perkhidmatan Awam beliau melanjutkan pengajian ke University of Mansoura, Egypt dan dianugerahkan Ijazah Sarjana Muda Farmasi, (kepujian) pada 1981.

Sekembalinya ke tanah air beliau bertugas sebagai ahli farmasi pelatih selama setahun di Hospital Seremban sebelum didaftarkan sebagai ahli farmasi. Oleh kerana berminat untuk mendalami ilmu dalam kimia ubatan beliau memohon biasiswa JPA dan berjaya meneruskan pengajian di University of Minnesota, Amerika Syarikat. Setelah mendapat Ijazah Sarjana Sains (Kimia Ubatan) pada 1985 beliau ditawarkan berkhidmat dengan Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) sebagai pegawai penyelidik dalam tumbuhan ubatan. Semasa berkhidmat di FRIM beliau berpeluang melanjutkan pelajaran ke peringkat Ph.D di Universiti Malaya dan pada 1993 mendapat Ph.D dalam bidang kimia sebatian semula jadi.
Semasa berkhidmat di FRIM Dr. Ibrahim menerima pelbagai anugerah dan mendapat latihan dalam penyelidikan tumbuhan ubatan menerusi sangkutan sebagai research fellow di Tsukuba Forestry and Forest Products Research Institute, Jepun, anjuran JICA (1988); Sttingbourne Research Institute, Shell Research Limited, UK, anjuran UNDP (1989); University of Strathclyde, di bawah program Chevening, UK (1991); Natural Resources Institute, Catham, UK, anjuran Overseas Development Agency (ODA) (1992); dan Natural Resources Research Institute, Seoul National University, anjuran Korean Scientific and Technological Foundation (1996). Setelah genap 10 tahun berkhidmat di FRIM. pada 1 Oktober 1996 beliau memulakan perkhidmatannya di UKM dan dilantik terus ke jawatan Profesor Madya. Pada April 2002, beliau dilantik ke jawatan Profesor dalam bidang kimia ubatan dan sebatian semula jadi. Selepas dua tahun di UKM, Dr. Ibrahim diberi tanggungjawab sebagai Ketua Jabatan Farmasi (1998-2007), kemudian berkhidmat sebagai Timbalan Dekan (Akademik dan Antarabangsa) FSKB (2007-2008) dan kini sebagai Dekan Fakulti Farmasi. Semasa menjadi Ketua Jabatan Farmasi beliau bertindak sebagai Ketua Projek program CICHE untuk membangunkan program sarjana muda farmasi dan sarjana farmasi klinikal di UKM menerusi kerjasama dengan beberapa buah universiti di United Kingdom. Beliau juga melibatkan diri secara aktif dalam Persatuan Sebatian Semulajadi Malaysia, Institut Kimia Malaysia dan Persatuan Farmasi Malaysia.

Profesor Dr. Ibrahim aktif dalam penyelidikan pelbagai aspek tumbuhan ubatan; pengasingan dan penentuan struktur sebatian aktif, analisis kualitatif dan kuantitatif minyak pati, penentuan aktiviti biologi dan analisis struktur-aktiviti (antiplatelet, perencatan ikatan PAF dengan reseptor, antimikrob dan insektisid). Beliau telah menghasilkan 100 penerbitan dalam jurnal, 64 kertas persidangan, 3 bab dalam buku dan 1 paten inovasi. Beliau pernah memenangi anugerah inovasi MINDEX (1991), anugerah penyelidikan MTDC (1994), anugerah rekacipta FRIM (1993), anugerah penerbitan FRIM (1997), penyelidik kanan FSKB (2005), anugerah inovasi ITEX (2007), ahli Sidang Pengarang UKM (2003) menjadi ketua editor pertama Jurnal Sains Kesihatan Malaysia (2003-2006), editor Journal of Tropical Medicinal Plants dan Asian Coordinating Group for Chemistry and Chemical Research Communication dan pengadil artikel dalam banyak jurnal antarabangsa.

Kesarjanaan Felo Penyelidik Utama INBIOSIS, Prof. Dato’ Dr. Ibrahim Jantan turut diiktiraf sebagai Top 2% Saintis Dunia oleh Elsevier (Stanford University) untuk tiga tahun berturut-turut dari tahun 2023 hingga kini.

Sumber:

Syarahan Perdana Profesor,2008, Portal Berita Rasmi UKM-INBIOSIS 20 Tahun Melangkaui Zaman, 2025.

UKM Varsiti Kita : Dari Jalan Pantai

Program “UKM Varsiti Kita : Dari Jalan Pantai ke Puncak Bangi” Sempena Sambutan Ulang Tahun Penubuhan UKM ke 56

Oleh : Ruzita Kamis

Pada 18 Mei 2026, Bahagian Pengurusan Memori Korporat UKM, Perpustakaan Tun Seri Lanang telah menganjurkan program “UKM Varsiti Kita: Dari Jalan Pantai ke Puncak Bangi” bersempena sambutan ulang tahun ke-56 penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia dan Perpustakaan UKM. Program ini terbuka kepada 30 orang kakitangan Perpustakaan UKM yang memulakan perkhidmatan dalam tempoh 2024 hingga 2026.

Program ini bertujuan memupuk semangat kekitaan serta meningkatkan kesedaran warga perpustakaan terhadap identiti dan warisan UKM. Melalui pengisian yang disusun, para peserta dibawa menelusuri perjalanan sejarah UKM bermula daripada penubuhannya di Jalan Pantai sehingga berkembang megah di Puncak Bangi, sekali gus menyemai rasa bangga dan penghargaan terhadap sejarah perkembangan universiti.

Program sehari ini dimulakan dengan sesi perkongsian ilmu oleh En. Yazid Abzal Khan bertajuk “Sejarah Pembangunan dan Perkembangan Kampus UKM”, diikuti dengan lawatan lapangan ke Muzium Warisan Akademik dan Galeri Tuanku Canselor. Sesi ini memberi pendedahan awal kepada peserta mengenai sejarah pembangunan fizikal kampus serta legasi yang telah dibina oleh generasi terdahulu.

Peserta Program bergambar di hadapan Galeri Tuanku Canselor

Pada sebelah petang, program diteruskan dengan aktiviti berbentuk jejak eksplorasi sebagai medium pembelajaran interaktif. Para peserta bergerak secara berkumpulan ke beberapa checkpoint yang telah ditetapkan bagi mengikuti pelbagai pengisian menarik, antaranya :

Perpindahan PTSL dari Lembah Pantai ke Puncak Bangi
Mengenali Tun Seri Lanang
Apresiasi Sastera melalui sajak “Perpustakaan Tun Seri Lanang”
Trivia Perpustakaan
Evolusi ICT: Dari DOBIS ke KOHA,
Koleksi Pengasas UKM

Peserta sedang melengkapkan puzzle "Bangunan Sejarah PTSL di Lembah Pantai"

Peserta sedang menjawab kuiz online "Evolusi ICT Perpustakaan UKM"

Penganjuran program ini berjaya menyemai rasa bangga, cinta dan jati diri dalam kalangan peserta, sekali gus meningkatkan penghargaan mereka terhadap sejarah serta perjuangan yang telah membentuk universiti ini sepanjang 56 tahun penubuhannya. Alhamdulillah, rata-rata peserta menunjukkan minat yang sangat baik dan teruja mengikuti setiap aktiviti yang dijalankan. Program ini diharap akan terus menjadi wadah penting dalam memperkukuh kefahaman sejarah institusi serta memupuk semangat kecintaan terhadap UKM dalam kalangan warga perpustakaan.

Friday, 15 May 2026

Bendahari

Setelah lebih 50 tahun kewujudan Jabatan Bendahari, seramai 9 orang Bendahari telah dilantik menerajui pentadbirannya. Kini, Jabatan ini diterajui oleh Bendahari selaku Ketua Jabatan dan dibantu oleh tiga orang Timbalan Bendahari di bawah portfolio Strategik, Operasi dan Kampus Kuala Lumpur serta 194 orang kakitangan P&P dan kakitangan sokongan pelbagai peringkat.

Dato' (Dr.) Megat Abdul Rahman Bin Megat Ahmad

1970 - 1973

Encik Ashaari Bin Ayub

1973 - 1974

Datuk Ishak Bin Imam Abas

1975 - 1978

Tuan Haji Che Omar Bin Ahmad

1978 - 1999

Dato' Haji Mohd Abd Rashid Mohd Fadzil

1999 - 2015

Hjh Khalijah Binti Haji Bakar

2015 - 2018

Encik Mokshin Bin Tumin

2018 - 2019

(Memangku Tugas Bendahari)

Puan Norini Bin Mohamad

2019 - 2022

Tuan Haji Mohd Azli Bin Mohd Kasirun

2022 - Kini

Senarai Pendaftar UKM

Jabatan Pendaftar merupakan satu jabatan yang diwujudkan sejak penubuhan UKM yang bertanggungjawab dalam menguruskan sumber manusia, akademik pelajar, kemudahan am dan keselamatan Universiti. Pada tahun 2011, Jabatan Pendaftar telah menstrukturkan semula bahagian dan unit di bawahnya mengikut fungsi dan tanggungjawab untuk meningkatkan kualiti perkhidmatan dan sistem penyampaian. Kini, Jabatan Pendaftar terbahagi kepada empat (4) bahagian iaitu Pejabat Pendaftar, Bahagian Sumber Manusia, Bahagian Pentadbiran dan Kemudahan dan Bahagian Keselamatan. Jabatan Pendaftar telah diketuai oleh sebelas orang Pendaftar sejak penubuhannya pada tahun 1970.

SENARAI PENDAFTAR DARI TAHUN 1970 HINGGA KINI